Wat is slaapangst?

Slaapangst of nachtangst?

Slaapangst moet overigens niet verward worden met nachtangst. Hoewel beide angsten over het algemeen plaatsvinden wanneer je in bed ligt, zijn ze toch verschillend. Van nachtangst wordt gesproken wanneer je tijdens de diepe slaap een paniekaanval krijgt die gepaard gaat met schreeuwen en wild bewegen. Je bent op dat moment nog in slaap, maar hebt wel je ogen open. Je bent niet aanspreekbaar en hebt een hoge hartslag en ademhaling. Gek genoeg ben je de volgende dag weer vergeten wat er ’s nachts is gebeurd. Nachtangst komt vaker voor bij kinderen dan bij volwassenen en is gelukkig vaak van tijdelijke aard.

Van slaapangst spreken we wanneer je bang bent dat je niet kunt slapen. Een goede nachtrust is heel fijn en belangrijk, omdat je bijvoorbeeld de volgende dag weer fit op je werk wilt verschijnen of een lange dag voor de boeg hebt. Wanneer je dan niet snel genoeg in slaap valt, slaat de stress toe en dat zorgt er juist voor dat je wakker blijft. Je krijgt te maken met allerlei lichamelijke en mentale klachten.

Kenmerken slaapangst

Wanneer je stress krijgt door het niet kunnen slapen, geeft dat lichamelijke klachten zoals een snellere hartslag en gespannen spieren. Dit begint vaak al als je jezelf gereed maakt om naar bed te gaan. Je maakt je bij voorbaat al zorgen over het eventueel niet kunnen slapen en gaat vervolgens naar bed waar het piekeren doorgaat. Het gevolg hiervan is dat je stressklachten krijgt met de daarbij behorende symptomen zoals een snellere ademhaling, gespannen spieren en soms zelfs benauwdheid. Je komt terecht in de welbekende vicieuze cirkel, waarbij de angst voor het niet kunnen slapen het daadwerkelijk niet-slapen versterkt. Vaak zijn het volwassenen die met dit probleem te maken hebben.

Gevolgen slaapangst

Wanneer je met slaapangst te maken hebt, is dat niet alleen ’s nachts heel vervelend, maar het heeft ook vaak gevolgen voor de dag(en) erna. Je bent vermoeid, prikkelbaarder en je kunt jezelf niet goed concentreren. Het is dan ook belangrijk om te proberen van de slaapangst af te komen.

Slaapangst aanpakken

Slaapangst kun je op verschillende manieren aanpakken: van het vermijden van stress en blauw licht in de slaapkamer tot het doen van ontspanningsoefeningen voor het slapen. Ook is het belangrijk om elke avond een vaste routine in te bouwen voordat je gaat slapen. Kijk bij voorkeur ook niet steeds op de klok als je wakker ligt of wordt. Wanneer je steeds een blik werpt op de klok, geeft dat namelijk meer stress en dat is niet bevorderlijk voor jouw nachtrust.

Goede routinedingen zijn bijvoorbeeld het nemen van een warm bad, een boek lezen of luisteren naar rustgevende muziek. Vermijd in ieder geval het slaapverstorende blauwe licht van je telefoon, tv of laptop en sport niet te intensief vlak voor het slapengaan. Wat ook kan helpen, is het opschrijven van je gedachten voordat je gaat slapen. Op die manier maak je jouw hoofd leeg en val je mogelijk sneller in slaap.

Professionele hulp bij slaapangst

Mocht dit alles niet helpen en kamp je nog steeds met slaapangst? Professionele hulp kan dan wellicht goed zijn om de onderliggende oorzaken aan te pakken. Een goed voorbeeld hiervan is EMDR-therapie, zeker wanneer de slaapangst voortkomt uit een trauma.